top of page
Minerals and Stones

VISHON

Yu-di-Kòrsou

Ora nos papia di yu-di-Kòrsou nos ke men tur esnan ku ta biba na Kòrsou i pafó di Kòrsou i ku ta kumpli ku e siguiente kriterionan:
 

- Un yu-di-Kòrsou ta un persona ku ta

  papia i komprondé papiamentu.

- E ta dispuesto pa traha pa adelanto

  di Kòrsou.

- E por deklará na mundu henter ku e

  ta yu-di-Kòrsou i ku e ta aseptá

  kultura i historia  

  di Kòrsou sin niun klase di

  bèrgwensa i remordementu.

- E ta aseptá i ta biba ku e situashon

  di diver-sidat kultural kurasoleño.

- E no ta konsiderá elementonan

  kultural di e grupo étniko ku e ta

  pertenesé na dje

  komo e kultura di Kòrsou, pero

  komo parti di kultura di Kòrsou.
- E ta aseptá ku Kòrsou tin un kultura

  nashonal dominante kaminda

  elementonan ku base afrikano ta

  dominá.

 

Huntu ku esaki tin vários elemento, tendensia i orientashon kultural na Kòrsou, ku no ta afrikano, ku tambe ta forma parti di kultura di Kòrsou. E palabra yu-di-Kòrsou ta un kreashon original netamente kurasoleño. Yunan di Kòrsou bou di otro i papiadónan di papiamentu ta hasi uso di e konsepto aki pa indiká ken nan ta i di unda nan ta. E kreashon yu-di-Kòrsou ta un tremendo medio pa identifikashon. Idioma ta un ekselente ekspreshon di kultura.

​

Ora e yu-di-Kòrsou sali for di Kòrsou i ta den eksterior òf ora e topa un estranhero e ta splika debidamente ta ken e ta i di unda e ta. Lo e splika e spañó ku e ta “un curazoleño” òf “una curazoleña”, e ingles ku e ta “from Curaçao” i e hulandes ku e ta un “curaçaoënaar”. Pero pa nos ku nos bou di otro, ta yu-di-Kòrsou nos ta ku tur honor i orguyo. Yu-di-Kòrsou ta pa nos i solamente entre nos. E ta kai bou di nos kultura lokal. E ta un kreashon magnífiko di nos avochinan. E ta un herensia kultural sumamente úniko i presioso.

​

Nos ta yu di e konsepto Kòrsou, e pais Kòrsou personifiká ku tin yu. E tera Kòrsou, e kultura Kòrsou. Nos ta yu di e tera kaminda nos lombrishi ta derá. Bon mirá ta di tera nos a bin. Na final nos ta bolbe bai bèk den e tera aki.

​

E yu-di-Kòrsou pues ta yu di e tera aki. Banda di e yu-di-Kòrsou ku a nase aki tin tambe esnan ku a nase otro kaminda i ku a aseptá Kòrsou komo nan patria adoptivo, nan di dos patria.

 

Movementu Polítiko Kousa Promé

Pa sali na vanguardia i realisá e trabou emansi-patorio aki na Kòrsou i pa yuda alkansá e yu-di-Kòrsou nobo, a nase e movementu polítiko “Kousa Promé”.

​

Ora mi a disidí dia 31 di mart 2011 pa kontinuá den e arena polítiko ku un movementu polítiko propio, mi a disidí mesora tambe ku e nòmber nobo ta bira “Movementu Kousa Promé”. Esaki basá riba e buki di Gilian Vinck di sèptèmber 2010. Den e buki aki sra. Vinck, di profeshon diseñadó gráfiko na Fundashon Kas di Kultura Kòrsou, huntu ku su koleganan a analisá i a deskribí e vishon i metodologia di trabou emansipatorio di mi persona komo direktor di Kas di Kultura Kòrsou di 2002 pa 2010. Nan a konkluí ku sekreto di Rosalia ta ku e ta pone e kousa di Kòrsou na promé lugá: E kousa ta promé......

​

Meta di Movementu Kousa Promé

- Despertá, stimulá, promové i duna

  guia na e proseso di konsientisashon

  históriko,

  kultural i polítiko di e yu-di-Kòrsou

  ku e meta pa alkansá e nashon nobo

  independiente ku lo yama Kòrsou.

- Despertá, stimulá, promové i duna

  guia na e proseso di emansipashon

  históriko, kultural i polítiko di e yu-di-

  Kòrsou ku e meta pa krea e yu-di-

  Kòrsou nobo. E yu-di-

  Kòrsou nobo ta e kondishon mas

  importante pa por alkansá un Kòrsou

  independiente.

- Partisipá na elekshon pa asina

  alkansá partisi-pashon den

  gobernashon di pais

  Kòrsou.

- Lucha kontra tur forma di

  eksplotashon ekonómiko i finansiero

  i tur forma di

  deskriminashon, desigualdat,

  violensia en general i

  partikularmente violensia entre

  género i ku hende grandi.

- Promové integrashon i union den e

  sosiedat diversifiká kurasoleño.

- Eliminá e krísis di identidat

  eksistente.

- Promové pas mundial.

- Promové union entre pueblonan di

  Caribe.

- Duna un kontribushon positivo i

  konstruktivo pa alkansá un bida salú,

  próspero i hustu pa henter

  humanidat.

​

Medionan di Movementu Kousa Promé

E movementu ta traha pa alkansá su metanan ku e siguiente akshonnan:

​

- Fuera di un movementu polítiko

  popular lanta otro organisashonnan,

  entidatnan i instituto-nan ku ta

  nesesario pa alkansá e meta di

  Kousa Promé.

- Lanta un Akademia Popular pa

  mediante edukashon popular

  emansipatorio forma

  kuadro polítiko dinámiko,

  multidisiplinario, kombativo i

  kulturalmente konsiente.

- Lanta formanan di koperashon

  mutuo [koperativa] duradero riba

  tereno ekonómiko,

  finansiero, sosial, kultural i polítiko.

- Lanta i forma aliansanan lokal i

  internashonal pa logra e metanan

  stipulá.

- Ehekutá proyektonan sosial kultural i

  ekonómiko.

- Hasi uso ademas di tur medio legal

  eksistente pa alkansá e metanan

  stipulá.

​

Reflekshon

Kousa Promé ta rekordá i ke tira lus riba algun luchadó yu-di-Kòrsou ku a bai nos dilanti. Ya nan no ta huntu ku nos mas. Na bida semper nan a para firme pa emansipashon di e yu-di-Kòrsou.

E personahenan aki ta:
 

- Eugène Godfried :

  un revolushonario internashonalista.

- Joceline Clemencia :

  un independentista.

- Raymond Rojer :

  un revolushonario di promé ora.

- Sergio Koko :

  un luchadó inkansabel pa i

  independensia di Kòrsou, referiendo

  na e Karta Magno di Nashonnan Uní.

- Errol Scoop :
  un promotor ferviente di formashon

  emansi-patorio.

- Frank Martinus-Arion :
  un yu-di-Kòrsou emansipadó.

 

Movementu Kousa Promé ta sigui ku e lucha i hib’é na e nivel di mas haltu ku ta na su alkanse. E lucha pa un Kòrsou independiente ta sigui.

​

Movementu Lider : E forsa berdadero

Liderato di e lucha di un pueblo no ta e lider polítiko di un movementu polítiko, pero e movementu mes. E movementu ku ta e bastion ideológiko, katalisadó i motor di e proseso di kambio.

​

E lider polítiko su funshon i tareanan ta sumamente importante i nesesario. Su tarea prinsipal ta hasi e movementu e lider apsoluto di e lucha di pueblo. Realisá e movementu lider.

​

Kiko ta un Movementu Lider?

E movementu ku ta e kolektividat ku ta kargae idea i e pensamentu real di emansipashon. E ta e punta di lansa i e speransa pa e lucha real di emansipashon. E ta e pensamentu ku e yu-di-Kòrsou nobo ta uni i solidarisá kuné. E ta e símbolo di identifikashon i e forsa mobilisadó di kambio di pueblo.

​

Den e konteksto aki kiko ta tarea di un lider polítiko? E lider polítiko su tarea ta manehá e movementu polítikamente segun e prinsipionan di formashon emansipatorio i kombertié den e movementu polítiko lider.

E movementu ku mayoria ta sigui.

E ekspreshon ku nos ta tende tur ora: “Kòrsou mester di un lider” ta nifiká den e kuadro aki ku Kòrsou mester di un movementu lider. Kòrsou no a haña un movementu lider.

​

Un movementu lider unabes establesé, ta difísil pa eliminá. Pasobra ta trata di un movementu ankrá ku un base sólido, e yu-di-Kòrsou nobo.

​

Ora a eliminá e lider Hugo Chavez Frias, e movementu lider PSUV a kontinuá ku sosialismo di siglo 21 bou di e lider polítiko nobo, Nicolás Maduro. E movementu lider PSUV a logra resistí e preshon i blokeo inhumano i ilegal di USA i Union Europeo. Un movementu lider bon ankrá no ta muri nunka.

​

Ponensia final

Liderato semper mester ta den un kuadro di kolektividat. E responsabilidat final ta di tur esnan enbolbí. Nos ta papia di un responsabilidat kompartí, liderato kompartí.

​

Si bo ke parse Tula, bo mester pars’é den bo manera di biba, traha, pensa, analisá, husga i di tuma desishon!

​

Zona konfortabel

Kolonialismo hulandes riba Kòrsou ta krea un zona di konfortabilidat pa un grupo mayoritario di polítiko. E konfortabilidat ta pone ku e polítiko di Kòrsou no mester traha duru pa kambia nada. Tur loke tin por keda manera nan ta, ya ku Hulanda t’ei semper komo garantia. E echo ku Hulanda t’ei ta duna e polítiko oportunidat pa “free wheel”, chel i gosa ampliamente di e benefisionan di ta polítiko.

​

Manera e situashon ta aktualmente ta di remate. E polítiko di zona konfortabel a bai di akuerdo pa entregá gobernashon di Kòrsou den man di ministerio di Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties di Hulanda. Parlamento i gobièrnu boluntariamente a eliminá kòntròl di Staten i ta laga BZK ehekutá e medidanan, proyektonan reformanan di “Landspakket Curaçao” sin kòntrò1 di Staten. Staten ta e entidat ku pa konstitushon mester hasi e kòntròl akí komo su tarea prinsipal. E polítiko den zona konfortabel por sinta trankil den parlamento sin hasi mashá. E por keda sin lesa dokumentunan ku drenta i keda ignorante pa ku susesonan di importansia. E polítiko konfortabel por biaha bai gol i siña konosé mundu kompletu durante su periodo. Chinchan un kos e polítiko por bati na porta di Hulanda i e ta haña yudansa sea ku eksperto, material òf plaka. Ku otro palabra ta keda strangulá pueblo i di e otr’un banda e polítiko por dibertí biaha i biba bon 4 aña den pleno luho i trankilidat. Den e sentido akí bira polítiko i goberná òf sinta den parlamento ta un grato regalo na bida pa e polítiko ku ke konfortabilidat.

​

Ta p’esei e polítiko den su zona konfortabel lo akshoná ku firmesa kontra tur intento di otro polítikonan ku ta ataká e poder kolonial hulandes. Pa e polítiko tradishonal ku semper tabata enamorá siegamente di Hulanda, Statuut ta ideal i ta e modelo pa defendé pa semper. E amor pa Hulanda sinembargo ta di un banda so, pasobra Hulanda no tin un kurason ku por stima.

​

Kolonialismo krioyo

Kolonialismo krioyo ta kolonialismo ehersé pa hendenan di un pais kolonisá. E kolonial mes no ta presente mas den e kolonia, e kolonial krioyo ta remplasé. Ta trata di hende krioyo nativo di e kolonia. Hopi biaha nan ta intelektual ku a interiorisá pensamentu i aktitut kolonial. Nan a logra haña posishonnan klave di liderato den sosiedat. Hopi di nan a studia i biba na Hulanda un tempu largu, inkluyendo e tempu di nan adolesensia. Hendenan ku den kurso di tempu pa medio di nan loyalidat a logra haña bendishon i aseptashon di e hulandes. Tin kolonisadó krioyo ku a traha i logra atkerí un posishon priviligiá den sosiedat i tin ku a traha konsientemente pa logra un posishon di liderato. E kolonisadó krioyo ta muchu mas peligroso ku e kolonisadó mes. E ta biba i traha den sosiedat di Kòrsou i ta move tur kaminda. E ta kòrda tur yu di Kòrsou ku ta Hulanda ta nos tera mama. E ta enfatisá ku Kòrsou no tin nada, ku nos ta hende floho. Ku nos mes no por, ku Hulanda stima nos i ku Statuut ta bon pa nos. E kolonisadó krioyo ta sali na defensa di Hulanda ku hopi fervor.

 

E kolonial krioyo tin kontakto ku makambanan na Hulanda, spesialmente polítiko i èks polítikonan. Regularmente e ta manda informashon pa nan. Mayoria biaha e informashon ta den estilo di redu i traishon di pais. Mandando informashon nan ta sali na defensa di Hulanda i e makamba. Pa e kolonial krioyo e yu di Kòrsou rebelde ta hende frustrá i ku a keda pegá den pasado di sklabitut. Nan tin kompleho di inferioridat, ta p’esei nan ta kontra Hulanda i makamba. Ataká Hulanda pa nan ta piká mortal, ya ku pa nan Hulanda ta infalibel. Pa nan pasaporte hulandes ta e pasaporte mas elevá di mundu i ku semper nos mester keda kuné. Pa nan dominio di idioma hulandes ta e midí di nivel di sivilisashon i intelektualidat. E kolonisadó krioyo ta hende di tur nivel i di tur gremio. E kolonial krioyo ta un wesu duru, pasobra e no ke dekolonisá.

bottom of page